فرشاد ابراهیم‌پور نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت، با نگاهی تحلیلی به تحولات ژئوپلیتیکی منطقه در جنگ اخیر، گفت: درک وضعیت کنونی خاورمیانه نیازمند رویکردی چندلایه است و نمی‌توان این تحولات را صرفاً در چارچوب درگیری‌های نظامی کلاسیک تحلیل کرد؛ چرا که مؤلفه‌های اقتصادی، امنیتی و ساختارهای قدرت جهانی به‌طور هم‌زمان بر این روند تأثیرگذارند.

نماینده مردم ایذه، باغملک، دزپارت و صیدون در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اهمیت راهبردی منطقه، افزود: در محیط‌های حساسی مانند خلیج فارس، هرگونه تنش یا اختلال در مسیرهای انتقال انرژی می‌تواند هزینه‌های قابل توجهی را به بازیگران مختلف، به‌ ویژه قدرت‌های فرامنطقه‌ای تحمیل کند و همین مسئله در محاسبات بازدارندگی کشورها نقش مهمی ایفا می‌کند.

جنگ فقط نظامی نیست

وی با بیان اینکه ماهیت منازعات در سطح جهانی دستخوش تحول شده است، تصریح کرد: در سال‌های اخیر، شاهد حرکت از جنگ‌های صرفاً نظامی به سمت الگوهای ترکیبی هستیم؛ به‌گونه‌ای که ابزارهای اقتصادی، مالی، فناورانه و حتی رسانه‌ای در کنار مؤلفه‌های نظامی، به بخش مهمی از رقابت میان کشورها تبدیل شده‌اند.

حضور آمریکا در منطقه هزینه زیادی دارد

ابراهیم‌پور در ادامه، درباره حضور نظامی آمریکا در منطقه خاطرنشان کرد: حضور نظامی در مناطق راهبردی، همواره با هزینه‌های قابل توجهی همراه است، اما این عامل به‌ تنهایی تعیین‌کننده نیست و باید در کنار سایر مؤلفه‌های قدرت، از جمله توان فناوری، ظرفیت دیپلماسی و شبکه ائتلاف‌ها مورد ارزیابی قرار گیرد.

وی با تأکید بر جایگاه تنگه هرمز در معادلات جهانی انرژی، گفت: این گذرگاه یکی از مهم‌ترین شریان‌های انتقال انرژی در جهان است و هر گونه تنش در آن می‌تواند به‌ سرعت بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد؛ از این‌رو، همواره در مرکز توجه محاسبات اقتصادی و امنیتی قدرت‌های جهانی قرار دارد.

نقش بازیگران و قدرت‌های نوظهور منطقه در حال افزایش است

نایب‌رئیس کمیسیون آموزش مجلس همچنین با اشاره به تحولات نظم جهانی، افزود: شواهد نشان می‌دهد که نظام بین‌الملل به‌تدریج به سمت ساختاری متکثرتر حرکت می‌کند و در این میان، نقش بازیگران منطقه‌ای و قدرت‌های نوظهور در حال افزایش است.

وی درباره پیامدهای احتمالی تغییرسطح حضور آمریکا در منطقه نیز خاطرنشان کرد: هرگونه تغییر در میزان تعهدات امنیتی قدرت‌های بزرگ می‌تواند به بازتعریف ترتیبات امنیتی در منطقه منجر شود و کشورها را به سمت تقویت ظرفیت‌های داخلی و ایفای نقش مستقل‌تر سوق دهد. شکل‌گیری نظم آینده منطقه، حاصل کنش پیچیده عوامل اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیکی است و تحلیل این روند نیازمند پرهیز از نگاه ساده‌انگارانه و تک‌بعدی خواهد بود. /

پایان پیام